Lably
Skip to content

Merge sort

Divide and conquer sorting algorithm

  • 34 min read
  • 9 chapters

Related on Lably

Through Pseudocode, Best, worst and average case and Big O notation

Algorithm

Conceptually, a merge sort works as follows:

  1. Divide the unsorted list into n sub-lists, each containing one element (a list of one element is considered sorted).
  2. Repeatedly merge sublists to produce new sorted sublists until there is only one sublist remaining. This will be the sorted list.

Merge sort is efficient because merging and sorting two sublists can be performed in linear time, provided that the sublists are already sorted.

Top-down implementation

Example C-like code using indices for top-down merge sort algorithm that recursively splits the list into sublists (called runs in this example) until sublist size is 1, then merges those sublists to produce a sorted list. The copy back step is avoided with alternating the direction of the merge with each level of recursion (except for an initial one-time copy, that can be avoided too).

As a simple example, consider an array with two elements. The elements are copied to b, then merged back to a. If there are four elements, when the bottom of the recursion level is reached, single element runs from a are merged to b, and then at the next higher level of recursion, those two-element runs are merged to a. This pattern continues with each level of recursion.

<span id="mwNA"></span><span class="c1" id="mwNQ">// Copy a section of the array a into array b (from begin to end - 1)</span> <span class="kt" id="mwNg">void</span><span class="w" id="mwNw"> </span><span class="nf" id="mwOA">copyArray</span><span class="p" id="mwOQ">(</span><span class="kt" id="mwOg">int</span><span class="o" id="mwOw">[]</span><span class="w" id="mwPA"> </span><span class="n" id="mwPQ">a</span><span class="p" id="mwPg">,</span><span class="w" id="mwPw"> </span><span class="kt" id="mwQA">int</span><span class="w" id="mwQQ"> </span><span class="n" id="mwQg">begin</span><span class="p" id="mwQw">,</span><span class="w" id="mwRA"> </span><span class="kt" id="mwRQ">int</span><span class="w" id="mwRg"> </span><span class="n" id="mwRw">end</span><span class="p" id="mwSA">,</span><span class="w" id="mwSQ"> </span><span class="kt" id="mwSg">int</span><span class="o" id="mwSw">[]</span><span class="w" id="mwTA"> </span><span class="n" id="mwTQ">b</span><span class="p" id="mwTg">)</span><span class="w" id="mwTw"> </span><span class="p" id="mwUA">{</span> <span class="w" id="mwUQ"> </span><span class="k" id="mwUg">for</span><span class="w" id="mwUw"> </span><span class="p" id="mwVA">(</span><span class="kt" id="mwVQ">int</span><span class="w" id="mwVg"> </span><span class="n" id="mwVw">k</span><span class="w" id="mwWA"> </span><span class="o" id="mwWQ">=</span><span class="w" id="mwWg"> </span><span class="n" id="mwWw">begin</span><span class="p" id="mwXA">;</span><span class="w" id="mwXQ"> </span><span class="n" id="mwXg">k</span><span class="w" id="mwXw"> </span><span class="o" id="mwYA"><</span><span class="w" id="mwYQ"> </span><span class="n" id="mwYg">end</span><span class="p" id="mwYw">;</span><span class="w" id="mwZA"> </span><span class="o" id="mwZQ">++</span><span class="n" id="mwZg">k</span><span class="p" id="mwZw">)</span><span class="w" id="mwaA"> </span><span class="p" id="mwaQ">{</span> <span class="w" id="mwag"> </span><span class="n" id="mwaw">b</span><span class="o" id="mwbA">[</span><span class="n" id="mwbQ">k</span><span class="o" id="mwbg">]</span><span class="w" id="mwbw"> </span><span class="o" id="mwcA">=</span><span class="w" id="mwcQ"> </span><span class="n" id="mwcg">a</span><span class="o" id="mwcw">[</span><span class="n" id="mwdA">k</span><span class="o" id="mwdQ">]</span><span class="p" id="mwdg">;</span> <span class="w" id="mwdw"> </span><span class="p" id="mweA">}</span> <span class="p" id="mweQ">}</span> <span class="c1" id="mweg">// Merge two sorted halves (from a) into a single sorted run (into b)</span> <span class="kt" id="mwew">void</span><span class="w" id="mwfA"> </span><span class="nf" id="mwfQ">topDownMerge</span><span class="p" id="mwfg">(</span><span class="kt" id="mwfw">int</span><span class="o" id="mwgA">[]</span><span class="w" id="mwgQ"> </span><span class="n" id="mwgg">a</span><span class="p" id="mwgw">,</span><span class="w" id="mwhA"> </span><span class="kt" id="mwhQ">int</span><span class="w" id="mwhg"> </span><span class="n" id="mwhw">begin</span><span class="p" id="mwiA">,</span><span class="w" id="mwiQ"> </span><span class="kt" id="mwig">int</span><span class="w" id="mwiw"> </span><span class="n" id="mwjA">middle</span><span class="p" id="mwjQ">,</span><span class="w" id="mwjg"> </span><span class="kt" id="mwjw">int</span><span class="w" id="mwkA"> </span><span class="n" id="mwkQ">end</span><span class="p" id="mwkg">,</span><span class="w" id="mwkw"> </span><span class="kt" id="mwlA">int</span><span class="o" id="mwlQ">[]</span><span class="w" id="mwlg"> </span><span class="n" id="mwlw">b</span><span class="p" id="mwmA">)</span><span class="w" id="mwmQ"> </span><span class="p" id="mwmg">{</span> <span class="w" id="mwmw"> </span><span class="kt" id="mwnA">int</span><span class="w" id="mwnQ"> </span><span class="n" id="mwng">i</span><span class="w" id="mwnw"> </span><span class="o" id="mwoA">=</span><span class="w" id="mwoQ"> </span><span class="n" id="mwog">begin</span><span class="p" id="mwow">;</span> <span class="w" id="mwpA"> </span><span class="kt" id="mwpQ">int</span><span class="w" id="mwpg"> </span><span class="n" id="mwpw">j</span><span class="w" id="mwqA"> </span><span class="o" id="mwqQ">=</span><span class="w" id="mwqg"> </span><span class="n" id="mwqw">middle</span><span class="p" id="mwrA">;</span> <span class="w" id="mwrQ"> </span><span class="c1" id="mwrg">// Merge the two sorted runs into b</span> <span class="w" id="mwrw"> </span><span class="k" id="mwsA">for</span><span class="w" id="mwsQ"> </span><span class="p" id="mwsg">(</span><span class="kt" id="mwsw">int</span><span class="w" id="mwtA"> </span><span class="n" id="mwtQ">k</span><span class="w" id="mwtg"> </span><span class="o" id="mwtw">=</span><span class="w" id="mwuA"> </span><span class="n" id="mwuQ">begin</span><span class="p" id="mwug">;</span><span class="w" id="mwuw"> </span><span class="n" id="mwvA">k</span><span class="w" id="mwvQ"> </span><span class="o" id="mwvg"><</span><span class="w" id="mwvw"> </span><span class="n" id="mwwA">end</span><span class="p" id="mwwQ">;</span><span class="w" id="mwwg"> </span><span class="o" id="mwww">++</span><span class="n" id="mwxA">k</span><span class="p" id="mwxQ">)</span><span class="w" id="mwxg"> </span><span class="p" id="mwxw">{</span> <span class="w" id="mwyA"> </span><span class="k" id="mwyQ">if</span><span class="w" id="mwyg"> </span><span class="p" id="mwyw">(</span><span class="n" id="mwzA">i</span><span class="w" id="mwzQ"> </span><span class="o" id="mwzg"><</span><span class="w" id="mwzw"> </span><span class="n" id="mw0A">middle</span><span class="w" id="mw0Q"> </span><span class="o" id="mw0g">&&</span><span class="w" id="mw0w"> </span><span class="p" id="mw1A">(</span><span class="n" id="mw1Q">j</span><span class="w" id="mw1g"> </span><span class="o" id="mw1w">>=</span><span class="w" id="mw2A"> </span><span class="n" id="mw2Q">end</span><span class="w" id="mw2g"> </span><span class="o" id="mw2w">||</span><span class="w" id="mw3A"> </span><span class="n" id="mw3Q">a</span><span class="o" id="mw3g">[</span><span class="n" id="mw3w">i</span><span class="o" id="mw4A">]</span><span class="w" id="mw4Q"> </span><span class="o" id="mw4g"><=</span><span class="w" id="mw4w"> </span><span class="n" id="mw5A">a</span><span class="o" id="mw5Q">[</span><span class="n" id="mw5g">j</span><span class="o" id="mw5w">]</span><span class="p" id="mw6A">))</span><span class="w" id="mw6Q"> </span><span class="p" id="mw6g">{</span> <span class="w" id="mw6w"> </span><span class="n" id="mw7A">b</span><span class="o" id="mw7Q">[</span><span class="n" id="mw7g">k</span><span class="o" id="mw7w">]</span><span class="w" id="mw8A"> </span><span class="o" id="mw8Q">=</span><span class="w" id="mw8g"> </span><span class="n" id="mw8w">a</span><span class="o" id="mw9A">[</span><span class="n" id="mw9Q">i</span><span class="o" id="mw9g">]</span><span class="p" id="mw9w">;</span><span class="w" id="mw-A"> </span><span class="c1" id="mw-Q">// Take element from the left run</span> <span class="w" id="mw-g"> </span><span class="n" id="mw-w">i</span><span class="o" id="mw_A">++</span><span class="p" id="mw_Q">;</span> <span class="w" id="mw_g"> </span><span class="p" id="mw_w">}</span><span class="w" id="mwAQA"> </span><span class="k" id="mwAQE">else</span><span class="w" id="mwAQI"> </span><span class="p" id="mwAQM">{</span> <span class="w" id="mwAQQ"> </span><span class="n" id="mwAQU">b</span><span class="o" id="mwAQY">[</span><span class="n" id="mwAQc">k</span><span class="o" id="mwAQg">]</span><span class="w" id="mwAQk"> </span><span class="o" id="mwAQo">=</span><span class="w" id="mwAQs"> </span><span class="n" id="mwAQw">a</span><span class="o" id="mwAQ0">[</span><span class="n" id="mwAQ4">j</span><span class="o" id="mwAQ8">]</span><span class="p" id="mwARA">;</span><span class="w" id="mwARE"> </span><span class="c1" id="mwARI">// Take element from the right run</span> <span class="w" id="mwARM"> </span><span class="n" id="mwARQ">j</span><span class="o" id="mwARU">++</span><span class="p" id="mwARY">;</span> <span class="w" id="mwARc"> </span><span class="p" id="mwARg">}</span> <span class="w" id="mwARk"> </span><span class="p" id="mwARo">}</span> <span class="p" id="mwARs">}</span> <span class="c1" id="mwARw">// Split the array a into two halves, sort both halves into b,</span> <span class="c1" id="mwAR0">// and merge the sorted halves back into a</span> <span class="kt" id="mwAR4">void</span><span class="w" id="mwAR8"> </span><span class="nf" id="mwASA">topDownSplitMerge</span><span class="p" id="mwASE">(</span><span class="kt" id="mwASI">int</span><span class="o" id="mwASM">[]</span><span class="w" id="mwASQ"> </span><span class="n" id="mwASU">a</span><span class="p" id="mwASY">,</span><span class="w" id="mwASc"> </span><span class="kt" id="mwASg">int</span><span class="w" id="mwASk"> </span><span class="n" id="mwASo">begin</span><span class="p" id="mwASs">,</span><span class="w" id="mwASw"> </span><span class="kt" id="mwAS0">int</span><span class="w" id="mwAS4"> </span><span class="n" id="mwAS8">end</span><span class="p" id="mwATA">,</span><span class="w" id="mwATE"> </span><span class="kt" id="mwATI">int</span><span class="o" id="mwATM">[]</span><span class="w" id="mwATQ"> </span><span class="n" id="mwATU">b</span><span class="p" id="mwATY">)</span><span class="w" id="mwATc"> </span><span class="p" id="mwATg">{</span> <span class="w" id="mwATk"> </span><span class="k" id="mwATo">if</span><span class="w" id="mwATs"> </span><span class="p" id="mwATw">(</span><span class="n" id="mwAT0">end</span><span class="w" id="mwAT4"> </span><span class="o" id="mwAT8">-</span><span class="w" id="mwAUA"> </span><span class="n" id="mwAUE">begin</span><span class="w" id="mwAUI"> </span><span class="o" id="mwAUM"><=</span><span class="w" id="mwAUQ"> </span><span class="mi" id="mwAUU">1</span><span class="p" id="mwAUY">)</span><span class="w" id="mwAUc"> </span><span class="p" id="mwAUg">{</span> <span class="w" id="mwAUk"> </span><span class="k" id="mwAUo">return</span><span class="p" id="mwAUs">;</span><span class="w" id="mwAUw"> </span><span class="c1" id="mwAU0">// Base case: Run size is 1, so it's already sorted</span> <span class="w" id="mwAU4"> </span><span class="p" id="mwAU8">}</span> <span class="w" id="mwAVA"> </span><span class="kt" id="mwAVE">int</span><span class="w" id="mwAVI"> </span><span class="n" id="mwAVM">middle</span><span class="w" id="mwAVQ"> </span><span class="o" id="mwAVU">=</span><span class="w" id="mwAVY"> </span><span class="p" id="mwAVc">(</span><span class="n" id="mwAVg">begin</span><span class="w" id="mwAVk"> </span><span class="o" id="mwAVo">+</span><span class="w" id="mwAVs"> </span><span class="n" id="mwAVw">end</span><span class="p" id="mwAV0">)</span><span class="w" id="mwAV4"> </span><span class="o" id="mwAV8">/</span><span class="w" id="mwAWA"> </span><span class="mi" id="mwAWE">2</span><span class="p" id="mwAWI">;</span><span class="w" id="mwAWM"> </span><span class="c1" id="mwAWQ">// Find the midpoint to split the array</span> <span class="w" id="mwAWU"> </span><span class="c1" id="mwAWY">// Recursively sort the left and right halves into b</span> <span class="w" id="mwAWc"> </span><span class="n" id="mwAWg">topDownSplitMerge</span><span class="p" id="mwAWk">(</span><span class="n" id="mwAWo">b</span><span class="p" id="mwAWs">,</span><span class="w" id="mwAWw"> </span><span class="n" id="mwAW0">begin</span><span class="p" id="mwAW4">,</span><span class="w" id="mwAW8"> </span><span class="n" id="mwAXA">middle</span><span class="p" id="mwAXE">,</span><span class="w" id="mwAXI"> </span><span class="n" id="mwAXM">a</span><span class="p" id="mwAXQ">);</span> <span class="w" id="mwAXU"> </span><span class="n" id="mwAXY">topDownSplitMerge</span><span class="p" id="mwAXc">(</span><span class="n" id="mwAXg">b</span><span class="p" id="mwAXk">,</span><span class="w" id="mwAXo"> </span><span class="n" id="mwAXs">middle</span><span class="p" id="mwAXw">,</span><span class="w" id="mwAX0"> </span><span class="n" id="mwAX4">end</span><span class="p" id="mwAX8">,</span><span class="w" id="mwAYA"> </span><span class="n" id="mwAYE">a</span><span class="p" id="mwAYI">);</span> <span class="w" id="mwAYM"> </span><span class="c1" id="mwAYQ">// Merge the sorted halves back into a</span> <span class="w" id="mwAYU"> </span><span class="n" id="mwAYY">topDownMerge</span><span class="p" id="mwAYc">(</span><span class="n" id="mwAYg">b</span><span class="p" id="mwAYk">,</span><span class="w" id="mwAYo"> </span><span class="n" id="mwAYs">begin</span><span class="p" id="mwAYw">,</span><span class="w" id="mwAY0"> </span><span class="n" id="mwAY4">middle</span><span class="p" id="mwAY8">,</span><span class="w" id="mwAZA"> </span><span class="n" id="mwAZE">end</span><span class="p" id="mwAZI">,</span><span class="w" id="mwAZM"> </span><span class="n" id="mwAZQ">a</span><span class="p" id="mwAZU">);</span> <span class="p" id="mwAZY">}</span> <span class="kt" id="mwAZc">void</span><span class="w" id="mwAZg"> </span><span class="nf" id="mwAZk">topDownMergeSort</span><span class="p" id="mwAZo">(</span><span class="kt" id="mwAZs">int</span><span class="o" id="mwAZw">[]</span><span class="w" id="mwAZ0"> </span><span class="n" id="mwAZ4">a</span><span class="p" id="mwAZ8">,</span><span class="w" id="mwAaA"> </span><span class="kt" id="mwAaE">int</span><span class="o" id="mwAaI">[]</span><span class="w" id="mwAaM"> </span><span class="n" id="mwAaQ">b</span><span class="p" id="mwAaU">,</span><span class="w" id="mwAaY"> </span><span class="kt" id="mwAac">int</span><span class="w" id="mwAag"> </span><span class="n" id="mwAak">n</span><span class="p" id="mwAao">)</span><span class="w" id="mwAas"> </span><span class="p" id="mwAaw">{</span> <span class="w" id="mwAa0"> </span><span class="c1" id="mwAa4">// Copy the entire array a into b initially</span> <span class="w" id="mwAa8"> </span><span class="n" id="mwAbA">copyArray</span><span class="p" id="mwAbE">(</span><span class="n" id="mwAbI">a</span><span class="p" id="mwAbM">,</span><span class="w" id="mwAbQ"> </span><span class="mi" id="mwAbU">0</span><span class="p" id="mwAbY">,</span><span class="w" id="mwAbc"> </span><span class="n" id="mwAbg">n</span><span class="p" id="mwAbk">,</span><span class="w" id="mwAbo"> </span><span class="n" id="mwAbs">b</span><span class="p" id="mwAbw">);</span> <span class="w" id="mwAb0"> </span><span class="c1" id="mwAb4">// Recursively split and merge the array b into a</span> <span class="w" id="mwAb8"> </span><span class="n" id="mwAcA">topDownSplitMerge</span><span class="p" id="mwAcE">(</span><span class="n" id="mwAcI">a</span><span class="p" id="mwAcM">,</span><span class="w" id="mwAcQ"> </span><span class="mi" id="mwAcU">0</span><span class="p" id="mwAcY">,</span><span class="w" id="mwAcc"> </span><span class="n" id="mwAcg">n</span><span class="p" id="mwAck">,</span><span class="w" id="mwAco"> </span><span class="n" id="mwAcs">b</span><span class="p" id="mwAcw">);</span> <span class="p" id="mwAc0">}</span>

Sorting the entire array is accomplished by topDownMergeSort(a, b, a.length).

Bottom-up implementation

Example C-like code using indices for bottom-up merge sort algorithm which treats the list as an array of n sublists (called runs in this example) of size 1, and iteratively merges sub-lists back and forth between two buffers:

<span id="mwAdc"></span><span class="c1" id="mwAdg">// Copy array b into array a</span> <span class="kt" id="mwAdk">void</span><span class="w" id="mwAdo"> </span><span class="nf" id="mwAds">copyArray</span><span class="p" id="mwAdw">(</span><span class="kt" id="mwAd0">int</span><span class="o" id="mwAd4">[]</span><span class="w" id="mwAd8"> </span><span class="n" id="mwAeA">b</span><span class="p" id="mwAeE">,</span><span class="w" id="mwAeI"> </span><span class="kt" id="mwAeM">int</span><span class="o" id="mwAeQ">[]</span><span class="w" id="mwAeU"> </span><span class="n" id="mwAeY">a</span><span class="p" id="mwAec">,</span><span class="w" id="mwAeg"> </span><span class="kt" id="mwAek">int</span><span class="w" id="mwAeo"> </span><span class="n" id="mwAes">n</span><span class="p" id="mwAew">)</span><span class="w" id="mwAe0"> </span><span class="p" id="mwAe4">{</span> <span class="w" id="mwAe8"> </span><span class="k" id="mwAfA">for</span><span class="w" id="mwAfE"> </span><span class="p" id="mwAfI">(</span><span class="kt" id="mwAfM">int</span><span class="w" id="mwAfQ"> </span><span class="n" id="mwAfU">i</span><span class="w" id="mwAfY"> </span><span class="o" id="mwAfc">=</span><span class="w" id="mwAfg"> </span><span class="mi" id="mwAfk">0</span><span class="p" id="mwAfo">;</span><span class="w" id="mwAfs"> </span><span class="n" id="mwAfw">i</span><span class="w" id="mwAf0"> </span><span class="o" id="mwAf4"><</span><span class="w" id="mwAf8"> </span><span class="n" id="mwAgA">n</span><span class="p" id="mwAgE">;</span><span class="w" id="mwAgI"> </span><span class="n" id="mwAgM">i</span><span class="o" id="mwAgQ">++</span><span class="p" id="mwAgU">)</span><span class="w" id="mwAgY"> </span><span class="p" id="mwAgc">{</span> <span class="w" id="mwAgg"> </span><span class="n" id="mwAgk">a</span><span class="o" id="mwAgo">[</span><span class="n" id="mwAgs">i</span><span class="o" id="mwAgw">]</span><span class="w" id="mwAg0"> </span><span class="o" id="mwAg4">=</span><span class="w" id="mwAg8"> </span><span class="n" id="mwAhA">b</span><span class="o" id="mwAhE">[</span><span class="n" id="mwAhI">i</span><span class="o" id="mwAhM">]</span><span class="p" id="mwAhQ">;</span> <span class="w" id="mwAhU"> </span><span class="p" id="mwAhY">}</span> <span class="p" id="mwAhc">}</span> <span class="c1" id="mwAhg">// Left run is a[left : right-1].</span> <span class="c1" id="mwAhk">// Right run is a[right : end-1].</span> <span class="kt" id="mwAho">void</span><span class="w" id="mwAhs"> </span><span class="nf" id="mwAhw">bottomUpMerge</span><span class="p" id="mwAh0">(</span><span class="kt" id="mwAh4">int</span><span class="o" id="mwAh8">[]</span><span class="w" id="mwAiA"> </span><span class="n" id="mwAiE">a</span><span class="p" id="mwAiI">,</span><span class="w" id="mwAiM"> </span><span class="kt" id="mwAiQ">int</span><span class="w" id="mwAiU"> </span><span class="n" id="mwAiY">left</span><span class="p" id="mwAic">,</span><span class="w" id="mwAig"> </span><span class="kt" id="mwAik">int</span><span class="w" id="mwAio"> </span><span class="n" id="mwAis">right</span><span class="p" id="mwAiw">,</span><span class="w" id="mwAi0"> </span><span class="kt" id="mwAi4">int</span><span class="w" id="mwAi8"> </span><span class="n" id="mwAjA">end</span><span class="p" id="mwAjE">,</span><span class="w" id="mwAjI"> </span><span class="kt" id="mwAjM">int</span><span class="o" id="mwAjQ">[]</span><span class="w" id="mwAjU"> </span><span class="n" id="mwAjY">b</span><span class="p" id="mwAjc">)</span><span class="w" id="mwAjg"> </span><span class="p" id="mwAjk">{</span> <span class="w" id="mwAjo"> </span><span class="kt" id="mwAjs">int</span><span class="w" id="mwAjw"> </span><span class="n" id="mwAj0">i</span><span class="w" id="mwAj4"> </span><span class="o" id="mwAj8">=</span><span class="w" id="mwAkA"> </span><span class="n" id="mwAkE">left</span><span class="p" id="mwAkI">;</span> <span class="w" id="mwAkM"> </span><span class="kt" id="mwAkQ">int</span><span class="w" id="mwAkU"> </span><span class="n" id="mwAkY">j</span><span class="w" id="mwAkc"> </span><span class="o" id="mwAkg">=</span><span class="w" id="mwAkk"> </span><span class="n" id="mwAko">right</span><span class="p" id="mwAks">;</span> <span class="w" id="mwAkw"> </span><span class="c1" id="mwAk0">// While there are elements in the left or right runs...</span> <span class="w" id="mwAk4"> </span><span class="k" id="mwAk8">for</span><span class="w" id="mwAlA"> </span><span class="p" id="mwAlE">(</span><span class="kt" id="mwAlI">int</span><span class="w" id="mwAlM"> </span><span class="n" id="mwAlQ">k</span><span class="w" id="mwAlU"> </span><span class="o" id="mwAlY">=</span><span class="w" id="mwAlc"> </span><span class="n" id="mwAlg">left</span><span class="p" id="mwAlk">;</span><span class="w" id="mwAlo"> </span><span class="n" id="mwAls">k</span><span class="w" id="mwAlw"> </span><span class="o" id="mwAl0"><</span><span class="w" id="mwAl4"> </span><span class="n" id="mwAl8">end</span><span class="p" id="mwAmA">;</span><span class="w" id="mwAmE"> </span><span class="o" id="mwAmI">++</span><span class="n" id="mwAmM">k</span><span class="p" id="mwAmQ">)</span><span class="w" id="mwAmU"> </span><span class="p" id="mwAmY">{</span> <span class="w" id="mwAmc"> </span><span class="c1" id="mwAmg">// If left run head exists and is <= existing right run head.</span> <span class="w" id="mwAmk"> </span><span class="k" id="mwAmo">if</span><span class="w" id="mwAms"> </span><span class="p" id="mwAmw">(</span><span class="n" id="mwAm0">i</span><span class="w" id="mwAm4"> </span><span class="o" id="mwAm8"><</span><span class="w" id="mwAnA"> </span><span class="n" id="mwAnE">right</span><span class="w" id="mwAnI"> </span><span class="o" id="mwAnM">&&</span><span class="w" id="mwAnQ"> </span><span class="p" id="mwAnU">(</span><span class="n" id="mwAnY">j</span><span class="w" id="mwAnc"> </span><span class="o" id="mwAng">>=</span><span class="w" id="mwAnk"> </span><span class="n" id="mwAno">end</span><span class="w" id="mwAns"> </span><span class="o" id="mwAnw">||</span><span class="w" id="mwAn0"> </span><span class="n" id="mwAn4">a</span><span class="o" id="mwAn8">[</span><span class="n" id="mwAoA">i</span><span class="o" id="mwAoE">]</span><span class="w" id="mwAoI"> </span><span class="o" id="mwAoM"><=</span><span class="w" id="mwAoQ"> </span><span class="n" id="mwAoU">a</span><span class="o" id="mwAoY">[</span><span class="n" id="mwAoc">j</span><span class="o" id="mwAog">]</span><span class="p" id="mwAok">))</span><span class="w" id="mwAoo"> </span><span class="p" id="mwAos">{</span> <span class="w" id="mwAow"> </span><span class="n" id="mwAo0">b</span><span class="o" id="mwAo4">[</span><span class="n" id="mwAo8">k</span><span class="o" id="mwApA">]</span><span class="w" id="mwApE"> </span><span class="o" id="mwApI">=</span><span class="w" id="mwApM"> </span><span class="n" id="mwApQ">a</span><span class="o" id="mwApU">[</span><span class="n" id="mwApY">i</span><span class="o" id="mwApc">]</span><span class="p" id="mwApg">;</span> <span class="w" id="mwApk"> </span><span class="n" id="mwApo">i</span><span class="w" id="mwAps"> </span><span class="o" id="mwApw">=</span><span class="w" id="mwAp0"> </span><span class="n" id="mwAp4">i</span><span class="w" id="mwAp8"> </span><span class="o" id="mwAqA">+</span><span class="w" id="mwAqE"> </span><span class="mi" id="mwAqI">1</span><span class="p" id="mwAqM">;</span> <span class="w" id="mwAqQ"> </span><span class="p" id="mwAqU">}</span><span class="w" id="mwAqY"> </span><span class="k" id="mwAqc">else</span><span class="w" id="mwAqg"> </span><span class="p" id="mwAqk">{</span> <span class="w" id="mwAqo"> </span><span class="n" id="mwAqs">b</span><span class="o" id="mwAqw">[</span><span class="n" id="mwAq0">k</span><span class="o" id="mwAq4">]</span><span class="w" id="mwAq8"> </span><span class="o" id="mwArA">=</span><span class="w" id="mwArE"> </span><span class="n" id="mwArI">a</span><span class="o" id="mwArM">[</span><span class="n" id="mwArQ">j</span><span class="o" id="mwArU">]</span><span class="p" id="mwArY">;</span> <span class="w" id="mwArc"> </span><span class="n" id="mwArg">j</span><span class="w" id="mwArk"> </span><span class="o" id="mwAro">=</span><span class="w" id="mwArs"> </span><span class="n" id="mwArw">j</span><span class="w" id="mwAr0"> </span><span class="o" id="mwAr4">+</span><span class="w" id="mwAr8"> </span><span class="mi" id="mwAsA">1</span><span class="p" id="mwAsE">;</span><span class="w" id="mwAsI"> </span> <span class="w" id="mwAsM"> </span><span class="p" id="mwAsQ">}</span> <span class="w" id="mwAsU"> </span><span class="p" id="mwAsY">}</span> <span class="p" id="mwAsc">}</span> <span class="kt" id="mwAsg">void</span><span class="w" id="mwAsk"> </span><span class="nf" id="mwAso">bottomUpMergeSort</span><span class="p" id="mwAss">(</span><span class="kt" id="mwAsw">int</span><span class="o" id="mwAs0">[]</span><span class="w" id="mwAs4"> </span><span class="n" id="mwAs8">a</span><span class="p" id="mwAtA">,</span><span class="w" id="mwAtE"> </span><span class="kt" id="mwAtI">int</span><span class="o" id="mwAtM">[]</span><span class="w" id="mwAtQ"> </span><span class="n" id="mwAtU">b</span><span class="p" id="mwAtY">,</span><span class="w" id="mwAtc"> </span><span class="kt" id="mwAtg">int</span><span class="w" id="mwAtk"> </span><span class="n" id="mwAto">n</span><span class="p" id="mwAts">)</span><span class="w" id="mwAtw"> </span><span class="p" id="mwAt0">{</span> <span class="w" id="mwAt4"> </span><span class="c1" id="mwAt8">// Each 1-element run in a is already "sorted".</span> <span class="w" id="mwAuA"> </span><span class="c1" id="mwAuE">// Make successively longer sorted runs of length 2, 4, 8, 16... until the whole array is sorted.</span> <span class="w" id="mwAuI"> </span><span class="k" id="mwAuM">for</span><span class="w" id="mwAuQ"> </span><span class="p" id="mwAuU">(</span><span class="kt" id="mwAuY">int</span><span class="w" id="mwAuc"> </span><span class="n" id="mwAug">width</span><span class="w" id="mwAuk"> </span><span class="o" id="mwAuo">=</span><span class="w" id="mwAus"> </span><span class="mi" id="mwAuw">1</span><span class="p" id="mwAu0">;</span><span class="w" id="mwAu4"> </span><span class="n" id="mwAu8">width</span><span class="w" id="mwAvA"> </span><span class="o" id="mwAvE"><</span><span class="w" id="mwAvI"> </span><span class="n" id="mwAvM">n</span><span class="p" id="mwAvQ">;</span><span class="w" id="mwAvU"> </span><span class="n" id="mwAvY">width</span><span class="w" id="mwAvc"> </span><span class="o" id="mwAvg">*=</span><span class="w" id="mwAvk"> </span><span class="mi" id="mwAvo">2</span><span class="p" id="mwAvs">)</span><span class="w" id="mwAvw"> </span><span class="p" id="mwAv0">{</span> <span class="w" id="mwAv4"> </span><span class="c1" id="mwAv8">// Array a is full of runs of length width.</span> <span class="w" id="mwAwA"> </span><span class="k" id="mwAwE">for</span><span class="w" id="mwAwI"> </span><span class="p" id="mwAwM">(</span><span class="kt" id="mwAwQ">int</span><span class="w" id="mwAwU"> </span><span class="n" id="mwAwY">i</span><span class="w" id="mwAwc"> </span><span class="o" id="mwAwg">=</span><span class="w" id="mwAwk"> </span><span class="mi" id="mwAwo">0</span><span class="p" id="mwAws">;</span><span class="w" id="mwAww"> </span><span class="n" id="mwAw0">i</span><span class="w" id="mwAw4"> </span><span class="o" id="mwAw8"><</span><span class="w" id="mwAxA"> </span><span class="n" id="mwAxE">n</span><span class="p" id="mwAxI">;</span><span class="w" id="mwAxM"> </span><span class="n" id="mwAxQ">i</span><span class="w" id="mwAxU"> </span><span class="o" id="mwAxY">=</span><span class="w" id="mwAxc"> </span><span class="n" id="mwAxg">i</span><span class="w" id="mwAxk"> </span><span class="o" id="mwAxo">+</span><span class="w" id="mwAxs"> </span><span class="mi" id="mwAxw">2</span><span class="w" id="mwAx0"> </span><span class="o" id="mwAx4">*</span><span class="w" id="mwAx8"> </span><span class="n" id="mwAyA">width</span><span class="p" id="mwAyE">)</span><span class="w" id="mwAyI"> </span><span class="p" id="mwAyM">{</span> <span class="w" id="mwAyQ"> </span><span class="c1" id="mwAyU">// Merge two runs: a[i:i+width-1] and a[i+width:i+2*width-1] to b[]</span> <span class="w" id="mwAyY"> </span><span class="c1" id="mwAyc">// or copy a[i:n-1] to b[] (if (i+width >= n))</span> <span class="w" id="mwAyg"> </span><span class="n" id="mwAyk">bottomUpMerge</span><span class="p" id="mwAyo">(</span><span class="n" id="mwAys">a</span><span class="p" id="mwAyw">,</span><span class="w" id="mwAy0"> </span><span class="n" id="mwAy4">i</span><span class="p" id="mwAy8">,</span><span class="w" id="mwAzA"> </span><span class="n" id="mwAzE">Math</span><span class="p" id="mwAzI">.</span><span class="na" id="mwAzM">min</span><span class="p" id="mwAzQ">(</span><span class="n" id="mwAzU">i</span><span class="w" id="mwAzY"> </span><span class="o" id="mwAzc">+</span><span class="w" id="mwAzg"> </span><span class="n" id="mwAzk">width</span><span class="p" id="mwAzo">,</span><span class="w" id="mwAzs"> </span><span class="n" id="mwAzw">n</span><span class="p" id="mwAz0">),</span><span class="w" id="mwAz4"> </span><span class="n" id="mwAz8">Math</span><span class="p" id="mwA0A">.</span><span class="na" id="mwA0E">min</span><span class="p" id="mwA0I">(</span><span class="n" id="mwA0M">i</span><span class="w" id="mwA0Q"> </span><span class="o" id="mwA0U">+</span><span class="w" id="mwA0Y"> </span><span class="mi" id="mwA0c">2</span><span class="w" id="mwA0g"> </span><span class="o" id="mwA0k">*</span><span class="w" id="mwA0o"> </span><span class="n" id="mwA0s">width</span><span class="p" id="mwA0w">,</span><span class="w" id="mwA00"> </span><span class="n" id="mwA04">n</span><span class="p" id="mwA08">),</span><span class="w" id="mwA1A"> </span><span class="n" id="mwA1E">b</span><span class="p" id="mwA1I">);</span> <span class="w" id="mwA1M"> </span><span class="p" id="mwA1Q">}</span> <span class="w" id="mwA1U"> </span><span class="c1" id="mwA1Y">// Now work array b is full of runs of length 2 * width.</span> <span class="w" id="mwA1c"> </span><span class="c1" id="mwA1g">// Copy array b to array a for the next iteration.</span> <span class="w" id="mwA1k"> </span><span class="c1" id="mwA1o">// A more efficient implementation would swap the roles of a and b.</span> <span class="w" id="mwA1s"> </span><span class="n" id="mwA1w">copyArray</span><span class="p" id="mwA10">(</span><span class="n" id="mwA14">b</span><span class="p" id="mwA18">,</span><span class="w" id="mwA2A"> </span><span class="n" id="mwA2E">a</span><span class="p" id="mwA2I">,</span><span class="w" id="mwA2M"> </span><span class="n" id="mwA2Q">n</span><span class="p" id="mwA2U">);</span> <span class="w" id="mwA2Y"> </span><span class="p" id="mwA2c">}</span> <span class="p" id="mwA2g">}</span>

Top-down implementation using lists

Pseudocode for top-down merge sort algorithm which recursively divides the input list into smaller sublists until the sublists are trivially sorted, and then merges the sublists while returning up the call chain.

<b id="mwA20">function</b> merge_sort(<i id="mwA24">list</i> m) <b id="mwA28">is</b> // <i id="mwA3A">Base case. A list of zero or one elements is sorted, by definition.</i> <b id="mwA3E">if</b> length of m ≤ 1 <b id="mwA3I">then</b> <b id="mwA3M">return</b> m // <i id="mwA3Q">Recursive case. First, divide the list into equal-sized sublists</i> // <i id="mwA3U">consisting of the first half and second half of the list.</i> // <i id="mwA3Y">This assumes lists start at index 0.</i> <b id="mwA3c">var</b> left := empty list <b id="mwA3g">var</b> right := empty list <b id="mwA3k">for each</b> x <b id="mwA3o">with index</b> i <b id="mwA3s">in</b> m <b id="mwA3w">do</b> <b id="mwA30">if</b> i < (length of m)/2 <b id="mwA34">then</b> add x to left <b id="mwA38">else</b> add x to right // <i id="mwA4A">Recursively sort both sublists.</i> left := merge_sort(left) right := merge_sort(right) // Then merge the now-sorted sublists. <b id="mwA4E">return</b> merge(left, right)

In this example, the merge function merges the left and right sublists.

<b id="mwA4Y">function</b> merge(left, right) <b id="mwA4c">is</b> <b id="mwA4g">var</b> result := empty list <b id="mwA4k">while</b> left is not empty <b id="mwA4o">and</b> right is not empty <b id="mwA4s">do</b> <b id="mwA4w">if</b> first(left) ≤ first(right) <b id="mwA40">then</b> append first(left) to result left := rest(left) <b id="mwA44">else</b> append first(right) to result right := rest(right) // <i id="mwA48">Either left or right may have elements left; consume them.</i> // <i id="mwA5A">(Only one of the following loops will actually be entered.)</i> <b id="mwA5E">while</b> left is not empty <b id="mwA5I">do</b> append first(left) to result left := rest(left) <b id="mwA5M">while</b> right is not empty <b id="mwA5Q">do</b> append first(right) to result right := rest(right) <b id="mwA5U">return</b> result

Bottom-up implementation using lists

Pseudocode for bottom-up merge sort algorithm which uses a small fixed size array of references to nodes, where array[i] is either a reference to a list of size 2i or nil. node is a reference or pointer to a node. The merge() function would be similar to the one shown in the top-down merge lists example, it merges two already sorted lists, and handles empty lists. In this case, merge() would use node for its input parameters and return value.

<b id="mwA6M">function</b> merge_sort(<i id="mwA6Q">node</i> head) <b id="mwA6U">is</b> // return if empty list <b id="mwA6Y">if</b> head = nil <b id="mwA6c">then</b> <b id="mwA6g">return</b> nil <b id="mwA6k">var</b> <i id="mwA6o">node</i> array[32]; initially all nil <b id="mwA6s">var</b> <i id="mwA6w">node</i> result <b id="mwA60">var</b> <i id="mwA64">node</i> next <b id="mwA68">var</b> <i id="mwA7A">int</i> i result := head // merge nodes into array <b id="mwA7E">while</b> result ≠ nil <b id="mwA7I">do</b> next := result.next; result.next := nil <b id="mwA7M">for</b> (i = 0; (i < 32) && (array[i] ≠ nil); i += 1) <b id="mwA7Q">do</b> result := merge(array[i], result) array[i] := nil // do not go past end of array <b id="mwA7U">if</b> i = 32 <b id="mwA7Y">then</b> i -= 1 array[i] := result result := next // merge array into single list result := nil <b id="mwA7c">for</b> (i = 0; i < 32; i += 1) <b id="mwA7g">do</b> result := merge(array[i], result) <b id="mwA7k">return</b> result

Top-down implementation in a declarative style

Haskell-like pseudocode, showing how merge sort can be implemented in such a language using constructs and ideas from functional programming.

<span id="mwA8A"></span><span class="nf" id="mwA8E">mergeSort</span><span class="w" id="mwA8I"> </span><span class="ow" id="mwA8M">::</span><span class="w" id="mwA8Q"> </span><span class="kt" id="mwA8U">Ord</span><span class="w" id="mwA8Y"> </span><span class="n" id="mwA8c">a</span><span class="w" id="mwA8g"> </span><span class="ow" id="mwA8k">=></span><span class="w" id="mwA8o"> </span><span class="p" id="mwA8s">[</span><span class="n" id="mwA8w">a</span><span class="p" id="mwA80">]</span><span class="w" id="mwA84"> </span><span class="ow" id="mwA88">-></span><span class="w" id="mwA9A"> </span><span class="p" id="mwA9E">[</span><span class="n" id="mwA9I">a</span><span class="p" id="mwA9M">]</span> <span class="nf" id="mwA9Q">mergeSort</span><span class="w" id="mwA9U"> </span><span class="kt" id="mwA9Y">[]</span><span class="w" id="mwA9c"> </span><span class="ow" id="mwA9g">=</span><span class="w" id="mwA9k"> </span><span class="kt" id="mwA9o">[]</span> <span class="nf" id="mwA9s">mergeSort</span><span class="w" id="mwA9w"> </span><span class="p" id="mwA90">[</span><span class="n" id="mwA94">x</span><span class="p" id="mwA98">]</span><span class="w" id="mwA-A"> </span><span class="ow" id="mwA-E">=</span><span class="w" id="mwA-I"> </span><span class="p" id="mwA-M">[</span><span class="n" id="mwA-Q">x</span><span class="p" id="mwA-U">]</span> <span class="nf" id="mwA-Y">mergeSort</span><span class="w" id="mwA-c"> </span><span class="n" id="mwA-g">xs</span><span class="w" id="mwA-k"> </span><span class="ow" id="mwA-o">=</span><span class="w" id="mwA-s"> </span><span class="n" id="mwA-w">merge</span><span class="w" id="mwA-0"> </span><span class="p" id="mwA-4">(</span><span class="n" id="mwA-8">mergeSort</span><span class="w" id="mwA_A"> </span><span class="n" id="mwA_E">l</span><span class="p" id="mwA_I">,</span><span class="w" id="mwA_M"> </span><span class="n" id="mwA_Q">mergeSort</span><span class="w" id="mwA_U"> </span><span class="n" id="mwA_Y">r</span><span class="p" id="mwA_c">)</span> <span class="w" id="mwA_g"> </span><span class="kr" id="mwA_k">where</span><span class="w" id="mwA_o"> </span><span class="p" id="mwA_s">(</span><span class="n" id="mwA_w">l</span><span class="p" id="mwA_0">,</span><span class="w" id="mwA_4"> </span><span class="n" id="mwA_8">r</span><span class="p" id="mwBAA">)</span><span class="w" id="mwBAE"> </span><span class="ow" id="mwBAI">=</span><span class="w" id="mwBAM"> </span><span class="n" id="mwBAQ">splitAt</span><span class="w" id="mwBAU"> </span><span class="p" id="mwBAY">(</span><span class="n" id="mwBAc">length</span><span class="w" id="mwBAg"> </span><span class="n" id="mwBAk">xs</span><span class="w" id="mwBAo"> </span><span class="p" id="mwBAs">`</span><span class="n" id="mwBAw">div</span><span class="p" id="mwBA0">`</span><span class="w" id="mwBA4"> </span><span class="mi" id="mwBA8">2</span><span class="p" id="mwBBA">)</span><span class="w" id="mwBBE"> </span><span class="n" id="mwBBI">xs</span> <span class="nf" id="mwBBM">merge</span><span class="w" id="mwBBQ"> </span><span class="ow" id="mwBBU">::</span><span class="w" id="mwBBY"> </span><span class="kt" id="mwBBc">Ord</span><span class="w" id="mwBBg"> </span><span class="n" id="mwBBk">a</span><span class="w" id="mwBBo"> </span><span class="ow" id="mwBBs">=></span><span class="w" id="mwBBw"> </span><span class="p" id="mwBB0">([</span><span class="n" id="mwBB4">a</span><span class="p" id="mwBB8">],</span><span class="w" id="mwBCA"> </span><span class="p" id="mwBCE">[</span><span class="n" id="mwBCI">a</span><span class="p" id="mwBCM">])</span><span class="w" id="mwBCQ"> </span><span class="ow" id="mwBCU">-></span><span class="w" id="mwBCY"> </span><span class="p" id="mwBCc">[</span><span class="n" id="mwBCg">a</span><span class="p" id="mwBCk">]</span> <span class="nf" id="mwBCo">merge</span><span class="w" id="mwBCs"> </span><span class="p" id="mwBCw">(</span><span class="kt" id="mwBC0">[]</span><span class="p" id="mwBC4">,</span><span class="w" id="mwBC8"> </span><span class="n" id="mwBDA">xs</span><span class="p" id="mwBDE">)</span><span class="w" id="mwBDI"> </span><span class="ow" id="mwBDM">=</span><span class="w" id="mwBDQ"> </span><span class="n" id="mwBDU">xs</span> <span class="nf" id="mwBDY">merge</span><span class="w" id="mwBDc"> </span><span class="p" id="mwBDg">(</span><span class="n" id="mwBDk">xs</span><span class="p" id="mwBDo">,</span><span class="w" id="mwBDs"> </span><span class="kt" id="mwBDw">[]</span><span class="p" id="mwBD0">)</span><span class="w" id="mwBD4"> </span><span class="ow" id="mwBD8">=</span><span class="w" id="mwBEA"> </span><span class="n" id="mwBEE">xs</span> <span class="nf" id="mwBEI">merge</span><span class="w" id="mwBEM"> </span><span class="p" id="mwBEQ">(</span><span class="n" id="mwBEU">x</span><span class="kt" id="mwBEY">:</span><span class="n" id="mwBEc">xs</span><span class="p" id="mwBEg">,</span><span class="w" id="mwBEk"> </span><span class="n" id="mwBEo">y</span><span class="kt" id="mwBEs">:</span><span class="n" id="mwBEw">ys</span><span class="p" id="mwBE0">)</span><span class="w" id="mwBE4"> </span><span class="o" id="mwBE8">|</span><span class="w" id="mwBFA"> </span><span class="n" id="mwBFE">x</span><span class="w" id="mwBFI"> </span><span class="o" id="mwBFM"><=</span><span class="w" id="mwBFQ"> </span><span class="n" id="mwBFU">y</span><span class="w" id="mwBFY"> </span><span class="ow" id="mwBFc">=</span><span class="w" id="mwBFg"> </span><span class="n" id="mwBFk">x</span><span class="w" id="mwBFo"> </span><span class="kt" id="mwBFs">:</span><span class="w" id="mwBFw"> </span><span class="n" id="mwBF0">merge</span><span class="p" id="mwBF4">(</span><span class="n" id="mwBF8">xs</span><span class="p" id="mwBGA">,</span><span class="w" id="mwBGE"> </span><span class="n" id="mwBGI">y</span><span class="kt" id="mwBGM">:</span><span class="n" id="mwBGQ">ys</span><span class="p" id="mwBGU">)</span> <span class="w" id="mwBGY"> </span><span class="o" id="mwBGc">|</span><span class="w" id="mwBGg"> </span><span class="n" id="mwBGk">otherwise</span><span class="w" id="mwBGo"> </span><span class="ow" id="mwBGs">=</span><span class="w" id="mwBGw"> </span><span class="n" id="mwBG0">y</span><span class="w" id="mwBG4"> </span><span class="kt" id="mwBG8">:</span><span class="w" id="mwBHA"> </span><span class="n" id="mwBHE">merge</span><span class="p" id="mwBHI">(</span><span class="n" id="mwBHM">x</span><span class="kt" id="mwBHQ">:</span><span class="n" id="mwBHU">xs</span><span class="p" id="mwBHY">,</span><span class="w" id="mwBHc"> </span><span class="n" id="mwBHg">ys</span><span class="p" id="mwBHk">)</span>

Sign in to keep reading

8 more chapters are free with a Lably account.

More in Theoretical computer science